Μια τελωνειακή ένωση είναι ένα στάδιο πολυεθνικής ολοκλήρωσης, κατά το οποίο τα μέλη αναλαμβάνουν με Συνθήκη την υποχρέωση να μην επιβάλλουν στις μεταξύ των συναλλαγές κανέναν τελωνειακό δασμό ή φόρο με ανάλογο αποτέλεσμα και κανέναν ποσοτικό περιορισμό, και την υποχρέωση να εφαρμόζουν ένα κοινό τελωνειακό δασμολόγιο στις σχέσεις τους με τρίτα κράτη. Το κοινό τελωνειακό δασμολόγιο συνεπάγεται, όχι μόνο μια κοινή τελωνειακή πολιτική, αλλά και μια κοινή πολιτική εξωτερικού εμπορίου [βλ. το κεφάλαιο 23]. Επιπλέον, στην τελωνειακή ένωση η ελεύθερη κυκλοφορία ισχύει για όλα τα προϊόντα, οποιασδήποτε προέλευσης, πράγμα που συνεπάγεται την κατάργηση των τελωνειακών ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα.

Oι ιδρυτές της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Kοινότητας είχαν από την αρχή τον σκοπό να δημιουργήσουν, όχι μόνο μια τελωνειακή ένωση, αλλά επίσης μια κοινή αγορά μέσα στην οποία τα αγαθά, οι υπηρεσίες και τα κεφάλαια θα μπορούσαν να ανταλλάσσονται ελεύθερα. Έβλεπαν την ολοκλήρωση των οικονομιών όχι μόνον ως μια συνταγή για οικονομική ανάπτυξη, αλλά και ως ένα μέσο για τη σταδιακή επίτευξη των συνθηκών για μια πολιτική ένωση της Eυρώπης. Γι' αυτήν την ένωση χρειαζόταν ένα στέρεο θεμέλιο και αυτό ήταν, για τους πατέρες της Kοινότητας, η τελωνειακή ένωση. Δεν έπεσαν έξω. Παρόλο που το θεμέλιο δεν ολοκληρώθηκε το 1968, επέτρεψε, εκτός από μια χωρίς προηγούμενο αύξηση των ανταλλαγών στα μετέχοντα κράτη, το κτίσιμο επάνω του όλου του κοινοτικού οικοδομήματος. Πράγματι, όλες οι κοινές πολιτικές, τις οποίες εξετάζουμε σε αυτό το σύγγραμμα, θα ήταν αδιανόητες, εάν δεν βασίζονταν πάνω στην τελωνειακή ένωση.